اشعه uva و uvb چیست؟ فواید و مضرات نور خورشید برای پوست

همه می‌دانیم که استفاده از کرم ضد آفتاب، یکی از مراحل ضروری مراقبت از پوست است. اهمیت این موضوع به مضرات اشعه فرابنفش خورشید برمی‌گردد که می‌تواند منجر به بروز علائم پیری و سرطان پوست شود. هر نوع اشعه ماورا بنفش UVA و UVB می‌تواند اثرات متفاوتی روی پوست باقی بگذارد. برای اینکه بهتر و بیشتر با این آثار آشنا شوید، می‌خواهیم به پرسش اشعه uva و uvb چیست پاسخ داده و فواید و مضرات آفتاب برای پوست را بگوئیم. 

اشعه ماورای بنفش چیست؟ آشنایی با اشعه‌های uva و uvb 

خورشید بزرگ‌ترین و قوی‌ترین منبع پرتو فرابنفش در محیط ما است؛ اشعه ماورا بنفش (UV) که شکلی از انرژی الکترومغناطیسی است براساس طول موج به سه بخش UVB، UVA و UVC تقسیم می‌شود. در زمان عبور نور و گرما از جو زمین، تمام UVC  و بیشتر UVB توسط اوزون، بخار آب، اکسیژن و دی‌اکسید‌کربن جذب می‌شوند. اما مقدار قابل توجهی از UVA از طریق جو منتقل خواهد شد. پس بیشتر اشعه‌های ماورابنفشی که در معرض آن‌ها قرار می‌گیرید، UVA و مقدار کمی از UVB هستند. پرتو‌های فرا بنفش UVA و ماورا بنفش UVB با چشم‌های غیر مسلح قابل مشاهده نیستند. 

تمام نکاتی که باید درباره اشعه UVA بدانید!

اشعه UVA به نسبت UVB از طول موج بیشتری برخوردار بوده و می‌تواند به لایه میانی (درم) پوست شما نفوذ کند. به عبارتی با این قدرت نفوذ بیشتر، می‌توانند سلول‌های عمیق‌تر پوست را تحت تاثیر قرار دهند. اما باید این نکته را هم در نظر گرفت که آن‌ها سطح انرژی کمتری نسبت به سایر اشعه‌های UV دارند. 
اشعه یو وی ای در حدود 95% از اشعه‌های اطراف ما را تشکیل می‌دهند و حتی می‌توانند از شیشه پنجره‌ها نیز عبور کنند. تاثیر اشعه‌های UVA حتی در روز‌های بارانی و برفی نیز دو برابر می‌شود. اشعه‌های UVA که به نام اشعه‌های پیری هم شناخته می‌شوند، باعث آسیب غیر مستقیم به DNA خواهند شد. با آسیب طولانی مدت اشعه UVA به DNA پوست، خطر ابتلا به سرطان پوست هم افزایش خواهد یافت. 
اشعه‌های UVA باعث پیری زودرس شده و می‌توانند اثرات قابل مشاهده‌ای مثل چروک‌های ریز و سطحی را روی پوست ایجاد کنند. اشعه UVA می‌تواند یک تاثیر بسیار سریع روی پوست گذاشته و آن را برنزه یا آفتاب‌سوخته نشان دهد؛ اما این حالت ایمن نبوده و می‌تواند منجر به سرطان پوست شود. تحقیقات نشان داده که پرتوهای فرابنفش  (UVA)نزدیک به خط استوا و در ارتفاع بالا‌تر در طول تابستان و نزدیک به ظهر بسیار قوی‌تر هستند. 

اشعه uvb چیست؟ کامل‌ترین بررسی اشعه UVB

در یک بررسی کلی اگر بخواهیم به فرق بين uva و uvb اشاره کنیم، طول موج کوتاه و انرژی بیشتر اشعه UVB مهم‌ترین فرق خواهد بود. اشعه‌های UVB هم به بیرونی‌ترین لایه پوست یعنی اپیدرم نفوذ کرده و به طور مستقیم به DNA آسیب می‌رسانند. احتمال ابتلا به سرطان پوست و سریع‌تر شدن روند پیری با اشعه‌های UVB نیز بیشتر است. 
همانطور که اشاره شد اشعه‌های UVB تا حدود 95% توسط لایه اوزون جذب می‌شوند، اما همان 5% باقیمانده
بعد از عبور از اوزون می‌تواند منجر به آفتاب سوختگی شود. به طور معمول اثرات اشعه UVB (آفتاب‌سوختگی) با مقداری تاخیر و چند ساعت پس از قرار گرفتن در معرض آفتاب خود را نشان می‌دهد. یک فرق دیگر بين uva و uvb به این برمی‌گردد که آن‌ها از پنجره رد نشده و بیشتر توسط ابر‌ها فیلتر می‌شوند. 

چه زمانی اشعه فرابنفش خورشید بسیار قوی است؟ 

برخی از عوامل محیطی می‌توانند، تاثیر اشعه uv بر بدن و شدت آن را کم و زیاد کنند. در ادامه به برخی از عواملی که می‌توانند روی حد مجاز اشعه uv تاثیر بگذارند اشاره می‌کنیم:
سطح اشعه فرابنفش خورشید (UV) در اغلب موارد با ارتفاع خورشید در آسمان تغییر می‌کند. به عنوان مثال میزان اشعه فرابنفش در روز‌های تابستانی و حوالی ظهر، در عرض جغرافیایی میانی به بیشترین میزان خود می‌رسد. چرا که در این زمان است که پرتو‌های خورشید در مستقیم‌ترین مسیر ممکن به سمت زمین می‌آیند.
همچنین در ساعات اولیه صبح یا اواخر بعد از ظهر، پرتو‌های نور خورشید با زاویه بیشتری از جو عبور می‌کنند؛ به عبارتی اشعه ماورا بنفش بیشتری جذب اوزون شده و کمتر به زمین می‌رسد. اکنون در ادامه به برخی عوامل تاثیر‌گذار در شده تاثیر اشعه UV بر بدن می‌پردازیم:

تاثیر زمان و روز در شدت اشعه فرابنفش خورشید

بیشترین میزان تابش نور خورشید و تابیدن اشعه فرابنفش بین ساعات 10 صبح تا 4 بعد از ظهر است. در طول این ساعات پرتو‌های خورشید با موانع کمتری برای رسیدن به زمین روبرو هستند به همین دلیل، قدرتمند‌تر از هر زمان دیگری می‌تابند. 

اشعه فرابنفش خورشید و فصول مختلف سال 

شدت و قدرت اشعه ماورا بنفش در فصول بهار و تابستان به اوج خود می‌رسد. چرا که خورشید در زاویه بالا‌تری قرار گرفته و باعث افزایش شدت اشعه ماورا بنفش می‌شود. 

اثر ارتفاع و عرض جغرافیایی روی میزان تابش اشعه UV

اشعه ماورا بنفش خورشید در نواحی نزدیک به خط استوا، بیشترین تاثیر را دارد؛ چرا که این پرتو‌ها برای رسیدن به زمین، فاصله بسیار کمتری را طی می‌کنند. ضمن اینکه اشعه ماورابنفش در ارتفاعات بالاتر قدرتمندتر  نیز هستند. 

ابر و لایه اوزون VS اشعه ماورابنفش 

لایه اوزون از زمین در برابر اشعه ماورابنفش خورشید محافظت می‌کند؛ ابر‌ها نیز برخی از اشعه‌هایUV را قبل از رسیدن به زمین فیلتر می‌کنند. اما باید در نظر گرفت که گاز‌های گلخانه‌ای و آلاینده‌ها لایه اوزون را نازک کرده و ابر‌ها نازک و باریک نیز کمتر جلوی پرتو ماورابنفش را می‌گیرند.  

محافظت از پوست در برابر اشعه فرابنفش خورشید

مهم نیست که زمان زیادی را در بیرون، زیر نور خورشید سپری می‌کنید یا بیشتر وقت خود را در خانه سپری کنید. گفتیم که اشعه‌های ماورا بنفش خورشید چه در خانه باشید چه بیرون، قدرت نفوذ بسیار بالایی دارند. به همین دلیل باید از پوست خود در برابر اشعه ماورابفنش خورشید محافظت کنید. در ادامه نکاتی را به شما خواهیم گفت که از پوست شما در برابر آفتاب‌سوختگی و سرطان پوست جلوگیری می‌کند:

• کرم ضدآفتاب طیف گسترده انتخاب کنید، این مدل از ضدآفتاب‌ها توانایی محافظت از پوست در برابر هر دو اشعه uva و uvb را دارند. اگر تحمل بافت سنگین و چرب کرم‌های ضدآفتاب را ندارید و بعد از استفاده از آن‌ها، میزان تعریق پوستتان افزایش می‌یابد باید به سراغ فلوئید ضد آفتاب بروید. ضد آفتاب فلوئید الارو با spf50 فاقد اسانس و پارابن، یک آبرسان بسیار قوی بوده و احساس سنگینی و چربی روی پوست ایجاد نمی‌کند. این محصول نیز مانند کرم‌های ضدآفتاب، حاوی فیلتر‌های محافظت از اشعه UV است. 
• اگر فعالیت‌های سنگین انجام می‌دهید و میزان فعالیت‌ها و تعریق شما زیاد است، باید حداقل هر 2 ساعت یکبار ضدآفتاب را تجدید کنید. 
• لباس‌های نخی می‌توانند تا حد زیادی از بدن در برابر اشعه‌های ماورابنفش محافظت کنند. گذاشتن کلاه و زدن عینک دودی تا مقدار زیادی از گردن، گوش و پوست نازک اطراف چشم محافظت خواهد کرد. 

بررسی خطرات و مضرات اشعه uv چیست؟

در این مقاله پرسش اشعه uva و uvb چیست را پاسخ داده و در نهایت به این نتیجه رسیدیم که هر دو اشعه UVA و UVB به یک اندازه مضر هستند و می‌توانند به پوست شما آسیب برسانند. حالا شما به ما بگوئید که چه نظری درباره مضرات اشعه ماورابنفش دارید؟ سوال یا تجربه خود را با ما در بخش نظرات به اشتراک بگذارید، همکاران ما به سرعت پاسخگوی شما خواهند بود.